Historie van de
tjottervloot

Achter een dijkje van It Eilân in Heeg was in de 20er jaren van de vorige eeuw een opslagplaats voor bagger. In 1935 wordt op deze unieke lokatie een heuse villa gebouwd.

Nog geen jaar daarna liggen er al vier tjotters, gebouwd door Wildschut uit Gaastmeer. De woning wordt beschikbaar gesteld voor vakantiekampen onder leiding van dominee Schothorst. Tot het uitbreken van de 2de wereldoorlog kon de jeugd van welgestelde gezinnen er terecht. In de oorlog krijgt de plek de naam ‘de Blije Wending‘ en wordt gebruikt voor de Hitlerjugend.

In de naoorlogse periode komt het echtpaar Piersma op het toneel. Zij veranderen de naam in ‘It Beaken‘ (Het Baken) en onder hun bezielende leiding wordt er vanuit uiterst primitieve omstandigheden een bloeiende zeilschool / jeugdherberg uit de grond gestampt.

Met de zeilschool groeit ook de vloot. Om alle varende gasten te kunnen plaatsen komen er drie bestaande tjotters bij. Later bestelt Heit zelfs vier nieuwe bij Berend de Jong in Heeg.

Als Heit en Mem Piersma in 1977 afscheid nemen van hun levenswerk, dragen ze hun 3 eigen scheepjes over aan de NJHC. In de loop van meer dan 20 jaar heeft het echtpaar een grote schare ronde- en platbodemzeilers niet alleen het zeilen, maar ook de liefde voor tjotters bijgebracht. Schepen kwamen en gingen, de belangstelling voor het zeilen in tjotters groeide. Zeilinstructeurs hebben altijd flink de handen uit de mouwen gestoken.

Na het vertrek van het echtpaar Piersma van de herberg komt de zorg voor de vloot in handen van het John Sanders en (iets later) Rob van Roessel. John leidde de jeugdherberg en Rob de zeilschool. Bij hun vertrek, jaren later, wordt de zorg voor het zeilschoolgedeelte en de vloot overgedragen aan de jeugdherberg.

Eind tachtiger jaren zijn 4 tjotters er evenwel zo slecht aan toe dat ze vervangen moeten worden. Drie Friese houtwerven krijgen de opdracht een tjotter te bouwen. De stalen Brûser krijgt een nieuwe geklonken romp met de exact dezelfde maten als de oude. Vanzelfsprekend worden het boeisel, het achterhuisje en de mastbank overgezet. Op 9 mei 1987 neemt It Beaken vier tjotters feestelijk in gebruik: de Brûser, het Wearlamke, de Hoannemosk en de Wink. Op dezelfde dag werd ook De Vereniging Vrienden van de Tjottervloot opgericht met als doel naast de vriendschapsbanden ook de tjotters te behouden.

Zo’n klassieke vloot heeft veel onderhoud nodig en de leden van de vereniging hebben veel werk verzet. Aanvankelijk leek het of hiermee het lek boven was, maar na enige tijd werd de noodklok opnieuw geluid. Het onderhoud van de schepen kwam weer in het gedrang en het werd duidelijk dat dit niet lang zo mocht voortduren. De NJHC gaf in 1994 bovendien duidelijk te kennen dat men voor de tjotters binnen de toenmalige organisatie weinig toekomst meer zag. De Stichting Friese Tjottervloot werd in 1996 opgericht met als doel de vloot in Heeg als een varend monument in stand te houden.

Onder voorzitterschap van Rienk Wegener Sleeswijk werden contacten met sponsoren gelegd. En bijdragen van het Piersma Fonds en van andere geldverstrekkers hebben de uitvoering van een goed onderhoudsplan mogelijk gemaakt.

Eind 2008 geeft de NJHC (inmiddels StayOkay) aan dat ze eigenlijk geen emplooi zien voor de vloot. Het bestuur onder voorzitterschap van oud-instructeur Eric Hottentot vind een treffend onderdak bij de Klassieke Schepenhaven in Terherne, van waaruit ze ook verhuurd worden. Zeilers met ervaring en belangstelling kunnen zich als (varend) donateur aansluiten bij de Stichting of gewoon een bootje huren.

Vanuit deze nieuwe thuishaven lijken de tjotters en het Fries jacht een nieuwe toekomst tegemoet te gaan. De vloot verkeerd momenteel weer in fonkelende staat. Het verhaal van deze vloot is daarmee dan ook nog lang niet uit.

Voor meer informatie over de geschiedenis van It Beaken zie ook Van Eilân naar meer -60 jaar Stayokay Heeg/Zeilschool It Beaken- ©2006 Stayokay Heeg/zeilschool It Beaken ISBN 908112031 X